Dòng sông chảy qua Đức Linh – Tánh Linh không chỉ nuôi cá: phía trên nó có hai nhà máy điện và một hồ chứa gần bằng bảy trăm triệu mét khối
Bài này gom các con số của thuỷ điện Hàm Thuận – Đa Mi, và quan trọng hơn, chỉ ra ba thứ mà công trình này quyết định trực tiếp cho vùng hạ lưu: mực nước sông theo mùa, nước tưới cho đồng bằng phía biển, và cả con đường lên cao nguyên.
1Hai nhà máy, không phải một
Tên công trình có hai phần vì đúng là hai nhà máy nối tiếp nhau trên cùng dòng sông:
| Nhà máy | Số tổ máy | Công suất |
|---|---|---|
| Hàm Thuận | 2 tổ máy | 300 MW |
| Đa Mi | 2 tổ máy | 175 MW |
| Tổng | 4 tổ máy | 475 MW |
Công trình khởi công năm 1997 và chính thức vận hành phát điện từ ngày 02/4/2001. Sản lượng nêu là 1.555 triệu kWh mỗi năm — tức khoảng 1,55 tỷ kWh.
Lấy 1.555 triệu kWh chia cho 475 MW được khoảng 3.274 giờ chạy đầy tải mỗi năm. So với 8.760 giờ của một năm, đó là hệ số công suất khoảng 37%.
Con số này không phải dấu hiệu kém hiệu quả. Nó là đặc tính của thuỷ điện có hồ điều tiết: nhà máy không chạy liên tục mà phát vào lúc hệ thống cần, còn hồ giữ nước để dành. Đây là phép tính của chúng tôi, không phải số liệu công bố.
2Đập và hồ
| Hạng mục | Con số | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đập chính Hàm Thuận | cao 93,5 m, dài 686 m theo đỉnh | Loại đất đá đổ |
| Đập phụ | 4 đập bằng đất | Nguồn không nêu thông số từng đập |
| Diện tích mặt hồ | 25,2 km² ở mực nước dâng bình thường | Nguồn không tách riêng hồ Hàm Thuận và hồ Đa Mi |
| Dung tích | 695 triệu m³ | Cũng là con số chung |
Có nguồn gán 25,2 km² và 695 triệu m³ cho riêng hồ Hàm Thuận, có nguồn nêu như số chung của cả công trình. Chúng tôi không đối chiếu được nên trình bày như số chung và nói rõ chỗ vênh này, thay vì chọn một cách hiểu.
Nếu anh chị cần con số riêng từng hồ cho hồ sơ, phải hỏi đơn vị quản lý công trình.
Từ hai con số đó tính ra được độ sâu trung bình khoảng 27,6 m (695 triệu m³ chia cho 25,2 km²). Đây là phép chia của chúng tôi, và nó cho thấy đây không phải hồ nông trải rộng mà là nước dâng vào thung lũng sâu.
3Ba thứ công trình này quyết định cho vùng hạ lưu
Nước tưới cho đồng bằng phía biển
- Là nguồn cấp nước ổn định cho sinh hoạt và canh tác
- Phục vụ hơn 17.000 ha đồng bằng vùng Bình Thuận cũ
- Nghĩa là công trình trên núi đỡ cho vùng khô hạn phía biển
Mực nước sông đổi theo vận hành
- Sông La Ngà phía dưới chịu chế độ xả của nhà máy, không chỉ chịu mưa
- Nhà bè và nghề cá trên sông phải theo nhịp đó
- Với người đi chơi: mực nước một điểm có thể khác hẳn giữa hai lần đến
Đoạn đường từ xã La Ngâu lên Bảo Lộc — nay là một phần cung Quốc lộ 55 — có phần hình thành từ chính đường phục vụ thi công thuỷ điện Hàm Thuận – Đa Mi.
Nghĩa là cung đường lên cao nguyên mà nhiều người đi hôm nay là di sản của công trình này, không phải một tuyến du lịch được mở riêng.
4Một công trình từng liên tỉnh, nay nằm trong một tỉnh
Hồ chứa trải trên địa bàn của hai tỉnh: Lâm Đồng và Bình Thuận. Nhưng từ 01/7/2025, sau sắp xếp đơn vị hành chính, cả hai đã là cùng một tỉnh Lâm Đồng.
Trước đây đây là công trình liên tỉnh: nước dâng ở tỉnh này, điện và nước tưới về tỉnh kia. Bây giờ toàn bộ chuỗi — hồ trên núi, nhà máy, vùng hạ lưu Tánh Linh và Đức Linh, đồng bằng phía biển — nằm trong một địa giới.
Nhận xét này là của chúng tôi. Chúng tôi không tìm được tài liệu nói việc gộp tỉnh làm thay đổi cách quản lý hay phân bổ nguồn nước của công trình.
Sau chuyến trong đất liền, về lại biển?
Ái Vân BĐS chuyên chuyển nhượng biệt thự ven biển tại NovaWorld Phan Thiết — điểm xuất phát tiện nhất cho cung đường này.
Xem giỏ hàng đang bán5Câu hỏi thường gặp
Phần nào là tính toán của chúng tôi Con số khoảng 3.274 giờ chạy đầy tải mỗi năm và hệ số công suất khoảng 37%; độ sâu trung bình khoảng 27,6 m; và nhận xét về việc công trình từng liên tỉnh nay nằm trong một tỉnh. Nguồn chỉ nêu các con số thành phần.
Phần chúng tôi không xác minh được Diện tích và dung tích của riêng từng hồ. Nguồn vốn đầu tư — có nguồn nhắc tới vốn vay Nhật Bản cho nhóm công trình Đa Nhim – Hàm Thuận – Đa Mi nhưng chúng tôi không tách được phần thuộc riêng Hàm Thuận – Đa Mi nên không nêu con số. Và việc gộp tỉnh có làm thay đổi cách quản lý nguồn nước hay không.
Ảnh Ảnh sông La Ngà của Bùi Thụy Đào Nguyên (CC BY-SA 4.0) và ảnh nhà bè trên sông La Ngà của ChieuTimViet (CC BY 3.0), đều lấy từ Wikimedia Commons theo giấy phép tự do.
Miễn trừ trách nhiệm Đây là công trình đang vận hành, không phải điểm tham quan. Không tự ý vào khu vực đập, cửa xả hay lòng hồ. Mực nước sông phía hạ lưu có thể thay đổi nhanh theo vận hành nhà máy — điều này liên quan trực tiếp đến an toàn nếu anh chị xuống lòng sông. Bài viết chia sẻ thông tin tham khảo.
Chuyển nhượng biệt thự, nhà phố và cho thuê phòng nghỉ trong quần thể NovaWorld Phan Thiết.
Đức Linh – Tánh Linh nằm giữa vùng cao nguyên và biển, cùng tỉnh Lâm Đồng với Phan Thiết sau đợt hợp nhất 01/7/2025. Nếu anh chị cần chỗ nghỉ hoặc quan tâm bất động sản ngay tại đây, xem Cẩm Nang Tiến Thành — nơi gom toàn bộ bài về khu vực, hoặc thuê villa theo đêm tại NovaWorld Phan Thiết.