Kinh Nghiệm Vượt Đèo Tà Pứa Bằng Xe Ô Tô Gầm Cao An Toàn Tuyệt Đối
Đèo Tà Pứa (ĐT.713, nay giáp xã Nam Thành – Nghị Đức, Lâm Đồng): rủi ro sạt lở tập trung ở km24 vào cao điểm mưa, xe gầm cao giúp gì, và cách xuống đèo bằng số
Đồng bằng Tánh Linh dừng lại ở chân dãy núi phía sau — và ĐT.713 leo qua đúng chỗ đó.
Ảnh: Nguyễn Trần Vũ · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Tà Pứa là đèo ngắn, nhưng lại là cung đường được cảnh báo nhiều nhất trong nhóm tuyến nối biển với cao nguyên. Điều đáng nói: rủi ro của nó không rải đều — nó tập trung ở một cây số và một khoảng thời gian rất cụ thể trong năm. Biết được điều đó thì việc chuẩn bị trở nên đơn giản hơn nhiều.
Tuyến
Đường tỉnh 713
Vị trí
Giáp ranh xã Nam Thành – xã Nghị Đức
Nối lên
QL20 tại Đạ M’ri
Tên gọi khác
Đèo Bà Sa, đèo Tà Pao
Điểm hay sạt lở
Khoảng km24
Mùa cần tránh
Cao điểm mưa, tháng 7–10
Đèo Tà Pứa nằm ở đâu, và tên xã đã đổi
Đèo Tà Pứa nằm trên đường tỉnh 713, ở vùng giáp ranh giữa hai xã thuộc huyện Đức Linh và Tánh Linh cũ. Từ tuyến này đi lên, đường nối vào Quốc lộ 20 tại thị trấn Đạ M’ri — một lối lên cao nguyên mà dân địa phương dùng quen từ lâu, còn khách đường dài thì hầu như không biết.
Đèo có ít nhất ba tên. Ngoài Tà Pứa, người ta còn gọi là đèo Bà Sa — từ chữ “B’Sar” trong tiếng K’Ho — và đèo Tà Pao, theo cột mốc “Tà Pao 33km” dựng trên đèo chỉ hướng về cầu Tà Pao. Chi tiết nhỏ này có ích khi bạn hỏi đường: người đứng bên vệ đường có thể gọi nó bằng cái tên bạn chưa từng nghe.
ℹ️
Tên xã đã đổi từ 1/7/2025 — điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc hỏi đường
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Mê Pu, Sùng Nhơn và Đa Kai nhập thành xã Nam Thành; Đức Phú và Nghị Đức nhập thành xã Nghị Đức; Đồng Kho, Huy Khiêm, La Ngâu và Đức Bình nhập thành xã Đồng Kho. Toàn bộ khu vực này nay thuộc tỉnh Lâm Đồng sau khi Bình Thuận sáp nhập. Bản đồ và bài viết cũ vẫn ghi tên xã cũ, nên khi tra cứu hoặc hỏi người địa phương, bạn nên nắm cả hai bộ tên.
Đèo dẫn tới đâu và có gì quanh đó
Ngay cạnh đèo là thác trượt Tà Pứa, một điểm dừng chân quen của dân đi cung này. Phía Nam là khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông — lớp rừng còn khá dày giải thích luôn vì sao cảnh hai bên đường đẹp, và cũng vì sao mưa lớn ở đây lại đổ nước xuống mặt đường nhanh đến vậy.
Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông — vùng rừng liền kề cung đèo. Ảnh: Cheers! · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia CommonsChùa Quang Minh vùng Đức Linh — điểm dừng quen trên tuyến qua đèo Tà Pứa.Ảnh: Cheers! · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Hai lần sạt lở, cùng một cây số, cùng một tuần trong năm
Đây là phần đáng chú ý nhất, và nó đến từ hai bản tin cách nhau đúng một năm.
📅
8/8/2024
Sau mưa lớn, hàng tấn đất đá trên quả đồi tại km24+200 đổ xuống lấp mặt đường hàng chục mét. Không có xe nào đang qua vào thời điểm đó. Lực lượng chức năng phải cưa tảng đá lớn mới thông được xe; đến chiều cùng ngày tuyến đã lưu thông trở lại.
📅
Chiều 5/8/2025
Đất đá lại tràn xuống đường tại km24 ĐT.717, đoạn qua thôn Mê Pu 7, xã Nam Thành. Cảnh sát giao thông Đức Linh, Trạm CSGT Hàm Tân, công an xã và dân quân cùng xe múc xử lý; sau khoảng một giờ giao thông thông suốt trở lại.
Đặt hai sự kiện cạnh nhau, ba điều hiện ra rõ hơn bất kỳ lời cảnh báo chung chung nào:
1. Rủi ro tập trung ở một cây số, không rải đều cả đèo
Hai lần sạt lở đều quanh km24. Đó là đặc điểm địa hình của riêng đoạn đó — taluy dương dốc đứng, tầng đất phủ dày trên nền đá. Phần còn lại của đèo không có cùng mức rủi ro.
2. Rủi ro tập trung vào cao điểm mưa
Cả hai lần đều rơi vào đầu tháng 8 — giữa mùa mưa Nam Bộ – Tây Nguyên. Không phải cứ đi Tà Pứa là gặp; đi vào mùa khô là một câu chuyện khác hẳn.
3. Hậu quả thực tế là chờ, không phải mắc kẹt qua đêm
Một lần thông xe trong chiều cùng ngày, một lần chỉ mất khoảng một giờ. Điều này thay đổi cách chuẩn bị: thứ bạn cần là nước, xăng dư và thời gian đệm — chứ không phải đồ sinh tồn.
Một điểm sạt lở taluy dương trên đèo Bảo Lộc (QL20) đang được dọn — hình dạng và màu đất đỏ ở đây giống hệt điều xảy ra tại km24 Tà Pứa. Ảnh minh hoạ cho dạng sự cố, không phải ảnh chụp tại Tà Pứa. Ảnh: Báo Sài Gòn Giải Phóng · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
⚠️
Cách dùng thông tin này cho đúng
Hai lần ghi nhận không đủ để gọi là quy luật thống kê. Nhưng chúng đủ để nói một điều thực tế: ngày mưa lớn là biến số quyết định, không phải bản thân cung đường. Cùng một con đèo, đi vào một sáng khô ráo tháng 2 và đi vào một chiều mưa tháng 8 là hai mức rủi ro hoàn toàn khác nhau.
Xe gầm cao giúp được gì — và không giúp được gì
Lời khuyên “nên đi xe gầm cao” xuất hiện ở gần như mọi bài viết về Tà Pứa. Nó đúng, nhưng thường bị hiểu sai thành “xe gầm cao thì đi được, xe gầm thấp thì không”. Thực tế cụ thể hơn:
✅ Gầm cao giải quyết được
Vượt qua lớp đất đá đã tràn ra mặt đường nhưng chưa dọn hết — tình huống phổ biến nhất sau một vụ sạt lở nhỏ
Đi qua đoạn mặt đường bị nước xối tạo rãnh, ổ voi sau mưa
Không bị chạm gầm ở các đoạn vá đường gồ ghề, mối nối cầu cống
Tầm nhìn cao hơn, thấy sớm hơn vật cản sau khúc cua
⚠️ Gầm cao không giải quyết được
Quãng đường phanh — xe cao, nặng, trọng tâm cao thì cần phanh sớm hơn chứ không muộn hơn
Độ bám khi mặt đường ướt phủ bùn đỏ — chuyện của lốp, không phải của gầm
Hiện tượng mất phanh do nóng khi đổ dốc dài
Đá lăn từ trên xuống — không loại xe nào xử lý được tình huống đó
Nói gọn: gầm cao mua cho bạn khả năng đi qua chỗ xấu, không mua cho bạn khả năng dừng lại. Mà trên đèo, thứ cứu người thường là cái thứ hai. Nếu buộc phải chọn giữa một chiếc gầm cao phanh mòn và một chiếc gầm thấp phanh tốt vào ngày trời khô, lựa chọn không hiển nhiên như nhiều người nghĩ.
Xuống đèo: thứ hỏng trước tiên là phanh
Đây là phần kỹ thuật quan trọng nhất và cũng bị bỏ qua nhiều nhất, vì nó nghe có vẻ hiển nhiên cho tới lúc nó xảy ra.
Khi bạn rà phanh liên tục suốt một đoạn dốc dài, toàn bộ thế năng của chiếc xe được chuyển thành nhiệt tại má phanh và đĩa phanh. Nhiệt độ tăng dần. Đến một ngưỡng, hai chuyện xảy ra: lớp má phanh mất hệ số ma sát, và dầu phanh nóng lên sinh bọt hơi. Kết quả là bàn đạp phanh vẫn đạp được — thậm chí đạp lún hơn bình thường — nhưng xe không giảm tốc tương ứng. Hiện tượng này đến từ từ rồi đột ngột, và nó thường xảy ra ở nửa dưới của con dốc, đúng lúc bạn đã nghĩ là mình sắp qua.
🛑
Nguyên tắc: để động cơ giữ xe, phanh chỉ để điều chỉnh
Xuống dốc dài, hãy về số thấp và để lực hãm của động cơ giữ tốc độ. Phanh chân chỉ dùng từng nhịp ngắn để chỉnh tốc, rồi nhả ra cho nguội. Nếu bạn phải giữ chân phanh gần như liên tục, nghĩa là số đang cài quá cao — hãy về thêm một cấp.
Với xe số tự động thì làm thế nào
Nhiều người lái số tự động nghĩ rằng mình không có lựa chọn nào ngoài phanh. Không đúng. Hầu hết hộp số tự động đều có cách hạ số cưỡng bức:
Cần số có nấc L, 2 hoặc D3 — gạt về đó khi bắt đầu xuống dốc dài;
Hoặc chế độ tay M / +−, lẫy chuyển số sau vô-lăng — hạ về số 2 hoặc 3;
Một số xe có chế độ đổ đèo riêng, thường ký hiệu là một biểu tượng xe trên dốc.
Việc cần làm là tìm hiểu trước khi lên đường, không phải giữa lúc đang xuống dốc. Năm phút đọc sách hướng dẫn ở nhà đáng giá hơn mọi mẹo đọc được dọc đường.
Vài thói quen nhỏ tạo khác biệt lớn
Bám sát mép phải, nhưng không sát taluy dương
Bám làn giúp tránh xe ngược chiều ở khúc cua khuất. Nhưng ở đoạn vách núi dựng đứng, đi hơi lệch ra là hợp lý hơn — chỗ nguy hiểm nhất khi có đá rơi là ngay sát chân vách.
Bấm còi trước khúc cua khuất
Đường vắng khiến nhiều người lấn làn ở cua tay áo. Một tiếng còi ngắn trước khi vào cua rẻ hơn nhiều so với việc phải phanh gấp.
Không dừng nghỉ dưới vách núi
Muốn ngắm cảnh hay nghe điện thoại, hãy chọn điểm dừng ở phía taluy âm hoặc chỗ đường mở rộng — đừng đỗ ngay dưới sườn đất dốc.
Cho phanh nghỉ giữa chặng
Xuống hết dốc, dừng ít phút cho hệ thống phanh nguội trước khi vào chặng tiếp theo. Nếu ngửi thấy mùi khét, dừng ngay và chờ — tuyệt đối không xối nước vào đĩa phanh đang nóng.
Gặp điểm sạt lở giữa đường thì xử lý thế nào
Xác suất không cao, nhưng nếu xảy ra thì đây là trình tự nên theo:
1. Dừng cách xa, đừng tiến sát để nhìn cho rõ
Một khối đất vừa trượt xuống thường chưa ổn định. Phần còn lại trên vách có thể tiếp tục đổ, nhất là khi trời còn mưa.
2. Không cố vượt qua lớp đất mới trượt
Đất vừa trượt là đất bão hoà nước, không có kết cấu. Xe gầm cao đến mấy cũng có thể lún hoặc trượt ngang xuống phía taluy âm.
3. Quay đầu ở chỗ rộng, không quay đầu tại chỗ hẹp
Lùi lại tới đoạn đường mở rộng gần nhất rồi mới quay. Quay đầu giữa cua hẹp trên đèo là tình huống tự tạo thêm rủi ro.
4. Nếu chọn chờ, hãy chờ ở nơi an toàn
Thực tế cho thấy tuyến thường được khơi thông trong khoảng một giờ đến nửa ngày. Nhưng hãy chờ ở đoạn đường trống, không đỗ dưới vách.
Chuẩn bị trước khi khởi hành
🌦️
Xem thời tiết, không chỉ xem hôm nay
Đất trên vách cần thời gian ngấm nước rồi mới trượt. Một trận mưa lớn hôm trước cũng đáng lo như mưa hôm nay.
⛽
Đổ đầy ở thị trấn cuối cùng
Trên cung đèo gần như không có cây xăng. Hãy đổ đầy ở khu dân cư trước khi bắt đầu leo, không đợi đến khi kim xăng báo.
🔧
Kiểm tra phanh và lốp trước, không kiểm tra gầm
Độ dày má phanh, mức dầu phanh, áp suất và độ mòn lốp. Đây mới là những thứ quyết định trên đèo.
🕐
Đi ban ngày, chừa thời gian đệm
Đường đèo không đèn. Hãy tính lịch trình sao cho qua đèo xong vẫn còn ít nhất hai giờ sáng — đó cũng là khoảng đệm nếu gặp ùn tắc.
📱
Tải bản đồ ngoại tuyến
Sóng điện thoại trên đèo chập chờn. Lưu sẵn bản đồ vùng và số điện thoại cứu hộ trước khi vào cung.
💧
Nước và đồ ăn nhẹ
Không phải để sinh tồn, mà để ngồi chờ một giờ trong xe mà không bực bội.
Nếu bạn muốn đối chiếu tuyến này với các lựa chọn khác, hai bài dưới đây cho bức tranh đầy đủ hơn: bản đồ 5 tuyến nối Bình Thuận với Lâm Đồng và lộ trình chi tiết ĐT.717 – ĐT.713. Nếu đi bằng xe máy, kỹ thuật đổ đèo có vài điểm khác — xem hướng dẫn phượt xe máy lên Đà Lạt.
Câu hỏi thường gặp
Ái Vân BĐS · Phường Tiến Thành, Phan Thiết
Đi chơi trước, tính chuyện ở lại sau
🏖️ Ở thử một kỳ nghỉ
Thuê villa theo đêm ngay trong NovaWorld Phan Thiết — bếp riêng, sân BBQ, hợp gia đình và nhóm bạn. Đặt trực tiếp với chủ nhà, không qua trung gian.
Biệt thự, nhà phố, shophouse đang chuyển nhượng — xem căn thực tế. Sản phẩm ở đây giao dịch theo hợp đồng với chủ đầu tư, không phải sổ hồng hay sổ đỏ — mặt bằng giá hiện nay đã phản ánh sẵn điều đó. Nếu về sau pháp lý được hoàn thiện thì giá trị sẽ khác đi; chúng tôi nêu là dư địa, không phải cam kết.
Đèo nằm trên đường tỉnh 713, vùng giáp ranh giữa xã Nam Thành và xã Nghị Đức (trước sáp nhập là Mê Pu thuộc Đức Linh và Đức Phú thuộc Tánh Linh), nay đều thuộc tỉnh Lâm Đồng. Từ đây tuyến nối lên Quốc lộ 20 tại thị trấn Đạ M’ri. Đèo còn được gọi là đèo Bà Sa hoặc đèo Tà Pao.
Đèo Tà Pứa có nguy hiểm không?
Rủi ro chính là sạt lở taluy sau mưa lớn, và nó tập trung ở khoảng km24. Hai vụ được báo chí ghi nhận đều rơi vào đầu tháng 8 — 8/8/2024 tại km24+200 và 5/8/2025 tại km24. Cả hai lần đều được khơi thông trong ngày, lần sau chỉ mất khoảng một giờ. Đi vào ngày khô ráo, mức rủi ro thấp hơn nhiều so với những gì các cảnh báo chung chung gợi ra.
Xe gầm thấp có đi được đèo Tà Pứa không?
Đi được vào ngày khô ráo và khi mặt đường không có đất đá tràn. Gầm cao có lợi thế khi phải vượt qua lớp đất đá còn sót hoặc mặt đường bị nước xối tạo rãnh. Nhưng gầm cao không giúp xe phanh tốt hơn — nếu chọn giữa gầm cao phanh mòn và gầm thấp phanh tốt, hãy chọn phanh tốt.
Xe số tự động xuống đèo thế nào cho an toàn?
Chuyển sang nấc L, 2 hoặc D3, hoặc dùng chế độ tay M và hạ về số 2–3, để động cơ hãm xe thay vì rà phanh. Phanh chân chỉ dùng từng nhịp ngắn rồi nhả. Hãy tra sách hướng dẫn xe trước chuyến đi để biết xe mình có nấc nào.
Gặp điểm sạt lở đang tắc thì nên làm gì?
Dừng cách xa khối đất vừa trượt, không cố vượt qua lớp đất mới vì nó chưa có kết cấu. Lùi tới chỗ đường rộng rồi quay đầu, hoặc chờ ở đoạn trống — đừng đỗ ngay dưới vách núi. Theo hai lần ghi nhận gần đây, tuyến thường được khơi thông trong khoảng một giờ đến nửa ngày.
Nên đi đèo Tà Pứa vào mùa nào?
Mùa khô, khoảng từ tháng 12 đến tháng 4, là thời điểm dễ chịu nhất — ít mưa nên rủi ro sạt lở thấp và tầm nhìn tốt. Nếu buộc phải đi vào mùa mưa, hãy tránh những ngày vừa có mưa lớn và đi vào buổi sáng.
Xuất phát từ dải biển phía Nam Phan Thiết?
Ái Vân BĐS chuyên chuyển nhượng biệt thự, nhà phố NovaWorld Phan Thiết — điểm xuất phát của mọi cung đường trong bài này, cách trung tâm Phan Thiết khoảng 10km về phía Nam.
Wikipedia tiếng Việt — Đèo Tà Pứa: vị trí trên ĐT.713, các tên gọi Bà Sa (từ “B’Sar” tiếng K’Ho) và Tà Pao, cột mốc “Tà Pao 33km”, toạ độ thác trượt Tà Pứa.
Tuổi Trẻ (8/8/2024) — Cưa tảng đá lớn để thông xe đèo Tà Pứa: sạt lở tại km24+200, lấp đường hàng chục mét, thông xe trong chiều cùng ngày.
Báo Lâm Đồng — Khắc phục nhanh tình trạng sạt lở ở đèo Tà Pứa: sự cố chiều 5/8 tại km24 ĐT.717, thôn Mê Pu 7, xã Nam Thành; thông xe sau khoảng một giờ.
Báo Pháp Luật TP.HCM, Dân Việt — sạt lở đèo Tà Pứa gây chia cắt giao thông và công tác khắc phục.
Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 (2025) — sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tỉnh Lâm Đồng: Mê Pu – Sùng Nhơn – Đa Kai thành xã Nam Thành; Đức Phú – Nghị Đức thành xã Nghị Đức; Huy Khiêm – La Ngâu – Đức Bình – Đồng Kho thành xã Đồng Kho.
Nghị quyết 202/2025/QH15 — sáp nhập tỉnh Bình Thuận vào tỉnh Lâm Đồng.
Báo Lâm Đồng — Những tuyến đường nối Bình Thuận với Lâm Đồng.
Phần kỹ thuật phanh và hạ số là nguyên lý cơ học chung, không phải thông số riêng của tuyến; hãy đối chiếu với sách hướng dẫn sử dụng xe của bạn. Thông tin sạt lở phản ánh các sự việc đã được báo chí ghi nhận, không phải dự báo — luôn kiểm tra thời tiết và tình hình giao thông trước ngày đi.
Ảnh lấy từ Wikimedia Commons theo giấy phép tự do, ghi công tác giả dưới mỗi ảnh. Bài cập nhật 29/7/2026.
Ái Vân BĐS — ngay tại Tiến Thành
Chuyển nhượng biệt thự, nhà phố và cho thuê phòng nghỉ trong quần thể NovaWorld Phan Thiết.
