Di Tích Trường Dục Thanh: Nơi Người Thầy Trẻ Nguyễn Tất Thành Dừng Chân Năm 1910

Mục 01Một ngôi trường sinh ra từ hội buôn

Trường thành lập năm 1907, do sáu chí sĩ đứng ra lập: Nguyễn Trọng Lội, Nguyễn Quý Anh, Hồ Tá Bang, Ngô Văn Nhượng, Nguyễn Hiệt Chi và Trần Lệ Chất. Nguyễn Quý Anh làm hiệu trưởng.

Tên trường — “Dục Thanh Học Hiệu” — là dạng viết gọn của Giáo Dục Thanh Thiếu Niên. Điều đáng chú ý là trường không tồn tại đơn lẻ mà là một chân trong bộ ba tổ chức của phong trào Duy Tân tại Phan Thiết:

Nói cách khác: tiền bán nước mắm nuôi một ngôi trường. Đây là mô hình rất đặc trưng của Phan Thiết, nơi nghề nước mắm không chỉ tạo ra tầng lớp giàu có mà còn tạo ra nguồn lực cho canh tân giáo dục.

Mục 02Ngọa Du Sào và bóng dáng Nguyễn Thông

Trong khuôn viên trường có một công trình tên Ngọa Du Sào — nghĩa đại ý là “cái tổ để nằm mà đi chơi”, tức nơi đọc sách, ngâm thơ. Công trình này do nhà thơ yêu nước Nguyễn Thông dựng làm chỗ sinh hoạt văn chương. Các con ông sau này theo học tại trường.

Chi tiết ấy cho thấy khu đất này đã là một không gian trí thức trước khi thành trường học. Ngọa Du Sào nay vẫn nằm trong khu di tích và là hạng mục nên dành thời gian xem kỹ.

Mục 03Nửa năm của người thầy trẻ

Nguyễn Tất Thành dạy tại đây khoảng từ tháng 8 – 9 năm 1910 đến tháng 2 năm 1911. Ở tuổi hai mươi, ông là giáo viên trẻ nhất trường. Ông dạy chữ Quốc ngữ và chữ Hán, kèm cả thể dục, chủ yếu cho học sinh lớp nhì.

Trường quy mô nhỏ: cao nhất khoảng 100 học sinh. Sau nửa năm, ông rời Phan Thiết vào Sài Gòn, rồi từ đó xuống tàu ra nước ngoài. Vì vậy Dục Thanh là chặng dừng cuối cùng của ông trên đất nước trước chuyến đi dài — điều làm nên ý nghĩa đặc biệt của địa điểm này.

Hai vật chứng gốc còn lại

• Cây khế trong sân trường — cây mà người thầy trẻ từng chăm sóc.
• Giếng nước — nơi ông hằng ngày múc nước tưới cây.

Phần lớn công trình hiện nay là phục dựng, làm lại theo mô tả của chính các học sinh cũ từng học thời thầy Thành dạy. Riêng cây khế và giếng nước là hai chứng tích còn nguyên — nên khi tham quan, đây là hai chỗ đáng dừng lâu nhất.

Mục 04Tham quan thế nào

• Đi buổi sáng sớm — mát, vắng, và ánh sáng trong sân gỗ đẹp nhất.
• Trang phục lịch sự — đây là di tích quốc gia, nhiều đoàn học sinh và đoàn thể tới sinh hoạt.
• Đi cùng hướng dẫn nếu có đoàn — phần lai lịch bộ ba Liên Thành khó nắm nếu chỉ đọc bảng.
• Kết hợp trong một buổi — Dục Thanh, chợ Phan Thiết, tháp nước và bờ kè Cà Ty nằm gần nhau, đi bộ hoặc xe điện được.
• Hỏi lại giờ mở cửa trước khi tới, nhất là dịp lễ và ngày kỷ niệm.

🎁Ở lại một đêm ngay trong nơi vừa đọcÁi Vân giữ chìa khoá 28 căn trong quần thể. Ba căn dưới đây hợp với bài này.

Novavila 1 – Biệt Thự Song Lập 4PN Nội Thất Cao Cấp4 phòng ngủ · chứa 8 kháchHồ bơi Clubhouse · Bikini Beachtừ 2,8 triệu/đêmVilla 5 – Phòng Cặp Đôi Lãng Mạn (Ưu Đãi Sốc)1 phòng ngủ · chứa 2 kháchBồn tắm thả cánh hoa NGAY TRONG PHÒNG · Phòng tắm ốp đá cẩm thạch, sen tắm đứngtừ 1 triệu/đêmVilla Thiên Thanh — Song Lập 3PN Khu 43 phòng ngủ · chứa 6 kháchtừ 2,8 triệu/đêm

Đặt trực tiếp với chủ nhà, không qua trung gian · Xem hết 28 căn →